Jak wybrać CRM dla firmy i porównać oferty
CRM wybiera się na scenariuszu własnej sprzedaży, a nie na liście funkcji. Spisz proces, nadaj wagi sześciu kryteriom, każ wykonawcom przejść ten sam scenariusz na Twoich danych i porównaj oferty w koszcie na trzy lata. Poniżej arkusz wag, scenariusz prezentacji i przykład oceny trzech ofert na liczbach.
Zacznij od procesu, a nie od listy systemów
Większość firm zaczyna wybór CRM od rankingu i trzech prezentacji, na których każdy system wygląda dobrze. Po takim procesie decyduje wrażenie z demo i cena konta, a po pół roku okazuje się, że handlowcy wrócili do arkusza, bo narzędzie nie pasuje do sposobu, w jaki naprawdę sprzedają.
Zanim porozmawiasz z dostawcą, spisz na jednej stronie, jak wygląda Twoja sprzedaż. Skąd przychodzą zapytania (formularz, telefon, portal, polecenie), kto je przyjmuje, ile etapów ma lejek, kiedy powstaje oferta, kto ją zatwierdza, co dzieje się po wygranej i kto prowadzi klienta później. Dopisz, z jakich systemów korzystasz dziś: poczta, kalendarz, program do faktur, sklep, system ERP. Ta strona stanie się podstawą zapytania ofertowego i scenariusza prezentacji.
Druga rzecz to cel w liczbach. „Uporządkować sprzedaż” nie da się sprawdzić. „Odpowiadać na każde zapytanie w ciągu 4 godzin” albo „widzieć wartość ofert w obiegu bez pytania handlowców” już tak. Dwa lub trzy takie cele wystarczą, żeby po wdrożeniu ocenić, czy pieniądze zostały dobrze wydane.
Sześć kryteriów i ich wagi
Oceniaj oferty na kilku kryteriach z wagami ustalonymi przed pierwszą prezentacją. Ustalone później wagi zawsze „przypadkiem” faworyzują system, który się spodobał. Poniższy układ sprawdza się w firmach usługowych i handlowych z zespołem od 5 do 30 osób. Zmień wagi pod siebie, ale suma musi dać 100 procent.
| Kryterium | Waga | Jak sprawdzić |
|---|---|---|
| Dopasowanie do procesu | 30% | Scenariusz prezentacji na Twoich danych, punkt po punkcie |
| Koszt na 3 lata | 20% | Abonament, wdrożenie, integracje, wsparcie i rozbudowa w jednym rachunku |
| Integracje | 15% | Lista gotowych połączeń z Twoimi systemami i wycena pozostałych |
| Wygoda pracy handlowców | 15% | Dwóch handlowców wykonuje zadania z telefonu podczas testu |
| Wykonawca i wsparcie | 10% | Referencje z podobnej firmy, czas reakcji zapisany w umowie |
| Dane i wyjście | 10% | Eksport pełnej bazy, lokalizacja serwerów, umowa powierzenia danych |
Dopasowanie do procesu ma największą wagę celowo. Tańszy system, który wymaga obchodzenia procesu, kosztuje więcej w czasie zespołu niż różnica w abonamencie. Koszt na trzy lata, a nie cenę konta, rozpisaliśmy w artykule ile kosztuje CRM.
Scenariusz prezentacji na Twoich danych
Poproś każdego wykonawcę o przejście tego samego scenariusza, opartego na prawdziwych danych z ostatniego miesiąca (zanonimizowanych, jeśli trzeba). Prześlij go razem z zapytaniem, z wyprzedzeniem tygodnia. Dostawca, który na prezentacji wraca do swoich slajdów zamiast do scenariusza, właśnie odpowiedział na pytanie o dopasowanie.
- Zapytanie przychodzi z formularza na stronie i trafia do właściwej osoby bez przepisywania
- Handlowiec dzwoni z telefonu, notatka i zadanie na jutro zapisują się w karcie klienta
- Oferta powstaje z szablonu, wymaga akceptacji przełożonego powyżej ustalonego rabatu i wychodzi mailem
- Klient nie odpowiada przez 7 dni, system przypomina handlowcowi o kontakcie
- Wygrana oferta zakłada klienta w programie księgowym lub ERP bez ręcznego przepisywania
- Właściciel widzi raport wartości ofert w obiegu według handlowca i etapu
- Handlowiec odchodzi z firmy, jego klienci przechodzą na inną osobę jednym ruchem
Oceniaj każdy punkt w skali od 1 do 5 i zapisuj ocenę od razu po prezentacji, zanim wrażenie zatrze się przy następnej. Przy integracjach dopytaj, czy to gotowe połączenie, czy praca na zamówienie, bo ta różnica rzadko wynika z samej prezentacji.
Przykład oceny trzech ofert
Firma usługowa z 12 handlowcami porównuje trzy oferty. A to tani CRM w abonamencie, który zespół konfiguruje sam. B to CRM w abonamencie wdrażany przez partnera, z gotową integracją z pocztą i programem księgowym. C to system budowany na zamówienie przez software house. Kwoty są ilustracyjne, chodzi o metodę, a nie o ceny konkretnych produktów.
| Koszt na 3 lata | Oferta A | Oferta B | Oferta C |
|---|---|---|---|
| Abonament lub budowa | 12 × 90 zł × 36 mies. = 38 880 zł | 12 × 120 zł × 36 mies. = 51 840 zł | 140 000 zł |
| Wdrożenie i migracja | czas własny zespołu | 30 000 zł | w cenie budowy |
| Integracje dorabiane | 15 000 zł | w cenie wdrożenia | w cenie budowy |
| Wsparcie i utrzymanie | w abonamencie | 3 × 6 000 zł = 18 000 zł | 3 × 15 000 zł = 45 000 zł |
| Razem | 53 880 zł | 99 840 zł | 185 000 zł |
Sama cena wskazuje ofertę A. Teraz oceny z prezentacji (skala 1 do 5) przemnożone przez wagi:
| Kryterium (waga) | A | B | C |
|---|---|---|---|
| Dopasowanie do procesu (30%) | 3 | 4 | 5 |
| Koszt na 3 lata (20%) | 5 | 3 | 2 |
| Integracje (15%) | 2 | 4 | 5 |
| Wygoda pracy handlowców (15%) | 4 | 4 | 3 |
| Wykonawca i wsparcie (10%) | 2 | 4 | 3 |
| Dane i wyjście (10%) | 4 | 4 | 3 |
| Wynik ważony | 3,40 | 3,80 | 3,70 |
Wygrywa B, choć jest prawie dwa razy droższa od A. Różnicę robi dopasowanie i integracje: w ofercie A zespół sam buduje lejek i dopłaca za połączenia, które w B są gotowe. C jest najlepiej dopasowana, ale przy 12 użytkownikach jej koszt i zależność od jednego wykonawcy nie dają przewagi. Przy 60 użytkownikach i nietypowym procesie ten sam arkusz mógłby wskazać C. Dlatego liczysz na własnych danych, a nie przenosisz cudzego wyniku.
Jeśli wynik dwóch ofert różni się o mniej niż 0,2 punktu, potraktuj to jako remis. Rozstrzygnij go referencjami z podobnej firmy i warunkami umowy o wsparcie, a nie ponowną prezentacją.
Sygnały ostrzegawcze w ofertach
Kilka sformułowań w ofercie powinno zapalić lampkę, zanim podpiszesz umowę.
- „Integracja możliwa przez API” bez wyceny i terminu, czyli praca na zamówienie, której koszt poznasz później
- Cena tylko pierwszego roku albo „promocyjna” bez informacji o stawce od drugiego roku
- Brak informacji, w jakim formacie i za ile dostaniesz pełny eksport danych przy rezygnacji
- Wdrożenie wycenione ryczałtem bez listy, co obejmuje (etapy lejka, pola, szablony, liczba szkoleń)
- Brak umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych klientów
Baza klientów to dane osobowe, więc wykonawca przetwarza je w Twoim imieniu. Zakres umowy powierzenia wynika z art. 28 RODO, a praktyczne wskazówki publikuje Urząd Ochrony Danych Osobowych. Zapisy, które warto mieć w samej umowie wdrożeniowej, opisaliśmy przy umowie na wdrożenie systemu, a większość z nich dotyczy też CRM.
CRM branżowy czy uniwersalny
Uniwersalny CRM prowadzi kontakty, szanse sprzedaży i zadania. Branżowy dokłada obiekt, wokół którego kręci się sprzedaż w danej branży: lokal u dewelopera, nieruchomość w biurze pośrednictwa, polisę u agenta ubezpieczeniowego, projekt i retainer w agencji. Jeśli w Twojej firmie taki obiekt istnieje i ma własne statusy, uniwersalny system trzeba będzie mocno przerobić, a koszt tej przeróbki często przewyższa różnicę w abonamencie.
Przykład to CRM dla deweloperów, gdzie centrum stanowi tabela lokali z rezerwacjami i harmonogramem wpłat, a nie lista szans. Podobnie działa CRM dla agencji marketingowej, w którym liczą się projekty i godziny. Dla małego zespołu bez takiego obiektu zwykle wystarczy uniwersalne narzędzie dobrze skonfigurowane, co opisujemy na stronie CRM dla małej firmy.
Jak zebrać porównywalne oferty
Porównywać można tylko oferty na ten sam zakres. Wpisz w planerze opis sprzedaży, liczbę użytkowników, obecne systemy i termin startu. Dostaniesz widełki kosztu, harmonogram i zapytanie ofertowe, które wyślesz firmom z katalogu wykonawców CRM. Dołącz do niego scenariusz prezentacji i tabelę wag. Tekst zapytania, który idzie do kilku firm w imieniu Twojej, warto przed wysyłką sprawdzić w korektorze z wyjaśnieniem poprawek, bo nieprecyzyjne zdanie w zakresie wraca potem jako pozycja „poza ofertą”.
Przebieg samych prac po wyborze opisuje strona wdrożenie CRM, a pełny przegląd możliwości systemu strona o systemie CRM. Ta sama metoda wag sprawdza się przy większych projektach, co pokazujemy w artykule o wyborze systemu ERP.
Najczęstsze pytania
01Na co zwrócić uwagę przy wyborze CRM?
Najważniejsze jest dopasowanie do Twojego procesu sprzedaży, sprawdzone na scenariuszu z własnymi danymi, a nie na prezentacji handlowej. Dalej liczą się koszt na trzy lata, gotowe integracje z pocztą i księgowością, wygoda pracy handlowców na telefonie, jakość wsparcia wykonawcy oraz możliwość eksportu danych przy zmianie dostawcy.
02Jaki CRM wybrać dla małej firmy?
Mała firma zwykle najlepiej wychodzi na CRM w abonamencie z partnerem, który skonfiguruje lejek i przeniesie kontakty. System na zamówienie rzadko się zwraca przy kilku użytkownikach. Wybieraj narzędzie, które handlowcy otworzą na telefonie, i porównuj oferty w rachunku na trzy lata, z wdrożeniem i wsparciem.
03Ile kosztuje wdrożenie CRM?
Na koszt składają się abonament lub licencja, konfiguracja lejka, migracja danych, integracje i szkolenie. W pierwszym roku wdrożenie bywa większą pozycją niż abonament. Kwota zależy od liczby użytkowników i połączeń z innymi systemami, więc rzetelną wycenę podaje wykonawca po analizie zakresu.
04Ile ofert CRM warto porównać?
Najczęściej wystarczą trzy oferty z różnych modeli: abonament wdrażany samodzielnie, abonament z partnerem wdrożeniowym i system budowany na zamówienie. Więcej ofert wydłuża decyzję, a nie poprawia jej jakości. Warunkiem jest jedno zapytanie ofertowe z tym samym zakresem dla wszystkich.