Wybór systemu ERP i kryteria wyboru z tabelą oceny
Wybór systemu ERP warto oprzeć na kilku kryteriach z wagami, a nie na wrażeniu z prezentacji. Poniżej tabela kryteriów, przykład oceny trzech ofert na konkretnych liczbach i lista pytań, które odsiewają wykonawców przed podpisaniem umowy.
Od czego zacząć wybór systemu ERP
Wybór systemu ERP zaczyna się od listy procesów, nie od listy producentów. Zanim obejrzysz pierwszą prezentację, spisz, co dziś robi się w arkuszach, w kilku programach naraz albo ręcznie: przyjęcie zamówienia, magazyn, fakturowanie, rozliczenie kosztów, plan produkcji lub usług. Do każdego procesu dopisz, kto go wykonuje i ile czasu zajmuje w tygodniu. Ta lista jest podstawą zapytania ofertowego, a jej brak to najczęstsza przyczyna ofert, których nie da się porównać.
Drugi krok to ustalenie budżetu na pięć lat, a nie na wdrożenie. Szersze omówienie kosztów znajdziesz w tekście o koszcie wdrożenia ERP i o koszcie utrzymania systemu ERP. Trzeci krok to wybór osoby po stronie firmy, która ma prawo podejmować decyzje o procesach. Bez niej wykonawca czeka tygodniami na odpowiedzi.
Kryteria wyboru systemu ERP i ich wagi
Poniższe wagi to punkt wyjścia, który zespół powinien zmienić pod siebie. Firma produkcyjna da większą wagę dopasowaniu do procesów, firma handlowa integracjom. Ważne, żeby wagi ustalić przed otrzymaniem ofert, bo po obejrzeniu cen łatwo dopasować kryteria do faworyta.
| Kryterium | Proponowana waga | Co sprawdzić |
|---|---|---|
| Dopasowanie do procesów | 30% | Czy scenariusze z Twojej listy przejdą w standardzie, czy wymagają programowania |
| Całkowity koszt na 5 lat | 20% | Wdrożenie, licencje lub abonament, utrzymanie, rozbudowa, szkolenia |
| Doświadczenie w branży | 15% | Dwie realizacje u firm podobnej wielkości i telefon do ich właścicieli |
| Integracje | 10% | Bank, sklep, KSeF, kurier, program kadrowy, połączenia gotowe czy na zamówienie |
| Sposób wdrożenia i wsparcia | 15% | Harmonogram, kto prowadzi projekt, czas reakcji, cena po zakończeniu projektu |
| Rozwój i bezpieczeństwo | 10% | Kolejne moduły, własność danych, kopie zapasowe, wyjście z systemu |
Stronę o samym systemie i jego zakresie znajdziesz w opisie systemu ERP, a odmianę dla mniejszych firm na stronie ERP dla małej firmy.
Przykład oceny trzech ofert na liczbach
Hurtownia z dwunastoma pracownikami dostała trzy oferty. Oferta C była najtańsza w pięcioletnim rachunku, ale wykonawca miał jedną realizację w branży handlowej. Oferta A miała najlepsze referencje, lecz droższe utrzymanie. Oferta B najlepiej pokrywała procesy, bo obsługiwała partie towaru i zwroty w standardzie.
Oceny w skali od 1 do 5 pomnożono przez wagi z tabeli wyżej. Wynik pokazuje coś, czego prezentacja nie pokaże: A i B dzieli zaledwie 0,10 punktu, więc o wyborze powinna zdecydować jedna rzecz, rozmowa z referencjami i próba na własnych danych, a nie kolejny rabat. Oferta C przegrywa wyraźnie mimo najniższej ceny, bo traci na dopasowaniu i doświadczeniu.
To przykład ilustracyjny z założonymi ocenami. W Twojej firmie oceny i wagi będą inne, a zasada obliczeń jest ta sama.
| Kryterium (waga) | Oferta A | Oferta B | Oferta C |
|---|---|---|---|
| Dopasowanie do procesów (30%) | 4 | 5 | 3 |
| Koszt na 5 lat (20%) | 3 | 3 | 5 |
| Doświadczenie w branży (15%) | 5 | 4 | 2 |
| Integracje (10%) | 4 | 4 | 3 |
| Wdrożenie i wsparcie (15%) | 4 | 3 | 3 |
| Rozwój i bezpieczeństwo (10%) | 3 | 4 | 4 |
| Suma ważona (skala 1 do 5) | 3,85 | 3,95 | 3,35 |
Sumę liczysz jako iloczyn oceny i wagi dla każdego wiersza, a potem dodajesz wyniki. Dla oferty B wychodzi 5×0,30 + 3×0,20 + 4×0,15 + 4×0,10 + 3×0,15 + 4×0,10 = 3,95.
Pytania do wykonawców przed decyzją
Te pytania odsiewają ofertę, która dobrze wygląda na prezentacji, a źle w projekcie.
- Kto konkretnie poprowadzi projekt i ile równoległych wdrożeń ma ta osoba
- Które z naszych scenariuszy realizuje standard, a które wymagają programowania i za ile
- Ile kosztuje rok po wdrożeniu, osobno licencje, wsparcie i zmiany
- Jak wygląda migracja danych i kto odpowiada za błędy w przeniesionych kartotekach
- Czy system obsługuje KSeF, a jeśli tak, w jakim zakresie i od kiedy
- Co z naszymi danymi, gdy rozwiążemy umowę, w jakim formacie i w jakim terminie je dostaniemy
Zapytania najlepiej wysłać w jednej, takiej samej formie do wszystkich. Jak ją przygotować, opisuje tekst o zapytaniu ofertowym na wdrożenie ERP, a kluczowe zapisy umowy omawia artykuł o umowie na wdrożenie systemu ERP.
Dane i obowiązki, które wpływają na wybór
Faktury ustrukturyzowane w KSeF są dziś obowiązkiem dla przedsiębiorców, a harmonogram i szczegóły publikuje Ministerstwo Finansów na stronie Krajowy System e-Faktur. Jeśli system, który oceniasz, nie ma obsługi KSeF albo wykonawca mówi, że „będzie w kolejnej wersji”, wpisz to jako kryterium eliminujące, nie jako punkt do negocjacji. Praktyczne skutki dla wdrożenia opisuje strona o wdrożeniu KSeF.
Dane klientów i pracowników w ERP podlegają RODO. Zapytaj, gdzie stoją serwery, kto ma dostęp administracyjny i jak wygląda usunięcie danych. Wytyczne dla administratorów publikuje Urząd Ochrony Danych Osobowych.
Chmura czy własny serwer w ocenie wyboru
Ten wybór zmienia wagi w tabeli. Przy ERP w chmurze rośnie waga bezpieczeństwa danych i warunków wyjścia z umowy, a maleje waga infrastruktury. Przy własnym serwerze rośnie koszt administracji i kopii zapasowych. Policz oba warianty w tym samym rachunku pięcioletnim, korzystając z opisu strony ERP w chmurze.
Warto też pamiętać o ludziach. Po uruchomieniu systemu zespół potrzebuje kilku tygodni na przyzwyczajenie się, więc zaplanuj szkolenia i ludzi do pomocy. Gdy wdrożenie przejdzie pomyślnie, dobrym zwyczajem jest wspólne wyjście, a lokal na wieczór integracyjny dla zespołu znajdziesz choćby w serwisie Klubowy.
Jak zebrać oferty i porównać je w jednej tabeli
Wpisz w planerze opis firmy i procesów, a dostaniesz widełki kosztu, harmonogram i zapytanie ofertowe do wysłania. Wykonawców ERP znajdziesz w zestawieniu firm wdrożeniowych ERP. Wyniki wpisz do tabeli z wagami z tego artykułu i dopiero wtedy rozmawiaj o cenie.
01Jak wybrać system ERP dla firmy?
Spisz procesy, które system ma obsłużyć, nadaj kryteriom wagi i oceń każdą ofertę w tej samej skali. Porównuj całkowity koszt na kilka lat, nie samą cenę wdrożenia. Zadzwoń do referencji firm o podobnej wielkości i branży. Decyzję opieraj na sumie ważonej, nie na prezentacji.
02Jakie są najważniejsze kryteria wyboru systemu ERP?
Dopasowanie do procesów firmy, całkowity koszt posiadania, doświadczenie wykonawcy w branży, integracje, sposób wdrożenia i wsparcia oraz możliwość rozwoju. Przy firmach handlowych dochodzi KSeF i integracja ze sklepem, przy produkcyjnych planowanie zleceń i magazyny. Wagi ustala zespół przed obejrzeniem ofert.
03Ile czasu zajmuje wybór systemu ERP?
Rzetelny wybór trwa zwykle od jednego do trzech miesięcy: spisanie wymagań, zapytanie do kilku wykonawców, prezentacje, rozmowy z referencjami i negocjacje. Skrócenie go do tygodnia zwykle kończy się dopłatami po starcie, bo zakres nie był zrozumiany po obu stronach.
04Czy ERP w chmurze jest lepszy niż wdrożony na własnym serwerze?
Zależy od firmy. Chmura obniża koszt startu i zdejmuje utrzymanie serwerów, ale płacisz abonament bezterminowo. Własny serwer daje kontrolę, lecz wymaga administratora i aktualizacji. Porównaj oba warianty na horyzoncie pięciu lat, według jednego zestawu kosztów.